Odciąg na stanowisku spawalniczym — ramię, stół i dobór wydajności

Dobór odciągu na stanowisku spawalniczym rozstrzyga się na etapie zbierania danych, nie na etapie porównywania ofert. Jeżeli w zapytaniu brakuje którejś z wielkości wejściowych, dostawca uzupełni ją własnym założeniem — i to założenie, a nie rzeczywisty proces, stanie się później podstawą sporu o skuteczność.

Komplet wejściowy dla jednego stanowiska mieści się na jednej stronie. Każda pozycja ma jednostkę i konkretne miejsce, z którego się ją odczytuje.

Dwie pozycje wypadają z zapytań najczęściej: prędkość powietrza w strefie i czas jarzenia łuku. Pierwsza decyduje o tym, czy dobrany strumień w ogóle utrzyma smugę dymu; druga o tym, ile pyłu trafi na wkład w miesiącu i jak długo urządzenie pracuje pod pełnym obciążeniem. Bez nich rachunek wychodzi formalnie poprawny i praktycznie nietrafiony.

Dane zbierz osobno dla każdego stanowiska, nawet jeżeli z pozoru są identyczne. Stanowisko przy bramie, stanowisko w narożniku hali i stanowisko na środku mają różne warunki brzegowe, a różnica sprowadza się do jednej liczby — prędkości powietrza otoczenia — która potrafi podnieść wymagany strumień dwukrotnie. Jeden arkusz na stanowisko, z datą pomiaru i nazwiskiem osoby, która go wypełniła, wystarczy jako załącznik techniczny do zapytania ofertowego i jako materiał do opisu inwestycji.

Emisja dymu spawalniczego różni się między metodami o dwa rzędy wielkości. Ta sama konstrukcja odciągu, która nadmiarowo obsługuje stanowisko TIG, będzie niewystarczająca przy drucie proszkowym samoosłonowym. Dlatego metoda i materiał są pierwszą liczbą, którą wpisujesz do rachunku — dopiero po nich ma sens rozmowa o urządzeniu.

Wartości poniżej to rząd wielkości z danych producentów i literatury technicznej, przy typowych nastawach prądu. Rzeczywista emisja zależy od natężenia prądu, rodzaju gazu osłonowego, średnicy drutu i stanu powierzchni, dlatego traktuj je jako punkt wyjścia do zapytania, a nie jako wartość gwarantowaną dla Twojego stanowiska.

Trzy wnioski liczbowe wynikają wprost z tabeli. Przejście z drutu litego na drut samoosłonowy podnosi emisję mniej więcej trzykrotnie i wymaga albo skrócenia odległości okapu, albo podniesienia strumienia. Stal ocynkowana jest pod względem obciążenia odciągu najtrudniejszym wariantem w typowej spawalni konstrukcyjnej. Stanowisko TIG, przy którym często montuje się takie samo ramię jak przy MAG, w praktyce wymaga mniejszego urządzenia i nie musi wchodzić do sumy projektowej z pełną wagą.

Jeżeli na jednym stanowisku wykonywane są różne procesy, do rachunku wchodzi wariant najbardziej obciążający, a nie średnia. Uśrednienie prowadzi do sytuacji, w której instalacja działa poprawnie przez większość zmiany i zawodzi dokładnie w tych operacjach, dla których była kupowana.

Wydajność odciągu odpowiada za usunięcie smugi, ale to skład dymu decyduje o tym, jak wysoko trzeba ustawić poprzeczkę. Ten sam strumień, który wystarcza przy stali niestopowej, może być za mały tam, gdzie w dymie występują związki o bardzo niskiej wartości odniesienia i gdzie każde procentowe niedomknięcie wychwytu przekłada się na przekroczenie w strefie oddychania.

Wartości w kolumnie trzeciej podano jako poziom odniesienia do wstępnego rachunku. Wielkość wiążąca w Twoim zakładzie wynika z aktualnego rozporządzenia w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń oraz z wykazu czynników zidentyfikowanych w ocenie ryzyka — odczytaj ją przed złożeniem zamówienia, bo różnica między starą a nową wartością potrafi zmienić wymagany poziom wychwytu.

Dla doboru odciągu z tej tabeli wynikają trzy konsekwencje praktyczne. Przy stali wysokostopowej wymagania wobec separacji zanieczyszczeń są ostrzejsze niż przy stali niestopowej i wynikają z odrębnych zapisów normowych — sam dobór stopni i klas opisuje poradnik o odciągach stanowiskowych i odpylaniu, tutaj wystarczy odnotować, że parametr ten trzeba wpisać do zapytania. Przy aluminium i procesach TIG istotnym czynnikiem bywa ozon powstający poza smugą dymu, który nie zawsze da się przechwycić samym okapem punktowym. Przy powłokach organicznych żaden strumień nie zastąpi przygotowania powierzchni.

Zapisz w arkuszu wejściowym, jakie materiały pojawiają się na stanowisku i w jakim udziale procentowym zmiany. To pojedyncze zdanie decyduje o wymaganiach wobec urządzenia bardziej niż cała reszta specyfikacji.

Prędkość wychwytu to prędkość powietrza, jaką urządzenie musi wytworzyć w punkcie powstawania dymu, żeby zawrócić smugę do okapu. Dla dymu spawalniczego w powietrzu spokojnym przyjmuje się wartość rzędu 0,5 m/s. Każde zaburzenie w strefie podnosi tę wartość, bo odciąg musi najpierw pokonać ruch powietrza w hali, a dopiero potem przechwycić smugę.

Zależność jest bezlitosna: wystarczy przeciąg o prędkości zbliżonej do prędkości wychwytu, żeby skuteczność spadła praktycznie do zera przy nienaruszonych parametrach urządzenia. Dlatego pomiar anemometrem w strefie roboczej, wykonany przy typowym trybie pracy bram i wentylatorów, jest tańszy niż jakakolwiek korekta po montażu.

Pomiar wykonaj w trzech punktach na wysokości strefy oddychania spawacza i w trzech momentach zmiany: przy zamkniętych bramach, w trakcie załadunku i po uruchomieniu wentylacji ogólnej. Do rachunku wchodzi wartość najwyższa, a nie średnia — instalacja ma działać w najgorszym z regularnie występujących stanów.

Wartość prędkości wychwytu wpisz do zapytania ofertowego jawnie, razem z odległością, w której ma być osiągnięta. Sformułowanie „ramię o wydajności 1000 m³/h” nie jest specyfikacją, bo nie mówi, w jakim punkcie przestrzeni ta wydajność cokolwiek przechwytuje. Sformułowanie „prędkość 0,8 m/s w odległości 0,25 m od czoła okapu” jest specyfikacją, którą można sprawdzić anemometrem przy odbiorze.

Sam spór o to, czy zamiast wychwytu u źródła nie wystarczy rozbudowa wentylacji ogólnej, rozstrzyga odrębny poradnik o odciągach miejscowych i wentylacji ogólnej. Tutaj przyjmujemy, że wychwyt u źródła jest już wybrany, i liczymy jego parametry.

To jest liczba, która w praktyce decyduje o powodzeniu instalacji, a jednocześnie najczęściej nie trafia do żadnego dokumentu. Wymagany strumień rośnie z kwadratem odległości okapu od źródła. Przesunięcie ramienia o kilkanaście centymetrów zmienia zapotrzebowanie bardziej niż zmiana metody spawania.

Do rachunku wykorzystuje się zależność dla okapu kołowego z kołnierzem: Q = 0,75 × v_c × (10x² + A), gdzie Q to strumień w m³/s, v_c — prędkość wychwytu w m/s, x — odległość od czoła okapu do jeziorka w metrach, A — pole czoła okapu w m². Wartości w tabeli policzono dla okapu o średnicy 285 mm, czyli A = 0,064 m².

Odczyt praktyczny: przesunięcie okapu z 0,20 m na 0,40 m podnosi wymagany strumień z około 630 do około 2250 m³/h, czyli 3,6-krotnie. Podniesienie prędkości wychwytu z 0,5 na 1,0 m/s podwaja zapotrzebowanie przy każdej odległości. Oba efekty się mnożą — stanowisko przy bramie z ramieniem trzymanym pół metra od spoiny wymagałoby blisko 7000 m³/h, czyli wielkości nieosiągalnej dla typowego urządzenia jednostanowiskowego.

Wniosek dla organizacji pracy jest ostrzejszy niż dla zakupu: taniej jest wyegzekwować przysuwanie okapu na 0,20–0,25 m niż kupić urządzenie, które wybaczy odległość 0,40 m. Zapisz tę odległość w instrukcji stanowiskowej i sprawdzaj ją przy przeglądach, bo z niej wynika cały pozostały rachunek. Jeżeli konstrukcja detalu fizycznie nie pozwala zbliżyć okapu, to nie jest problem wydajności, tylko problem geometrii — i rozwiązuje się go inną konfiguracją wychwytu, nie mocniejszym wentylatorem.

Zasięg ramienia to nie długość podana w katalogu, tylko promień strefy, w której spawacz może pracować bez przestawiania mocowania. Jeżeli zasięg jest za mały, operator przestaje przesuwać okap i po dwóch tygodniach ramię wisi w jednej pozycji, a wychwyt spada do zera przy formalnie sprawnym urządzeniu.

Minimalny zasięg policz geometrycznie, a nie na oko. Do połowy największego wymiaru detalu dodaj odległość osi obrotu ramienia od krawędzi stanowiska, a następnie doliczaj zapas na kąt natarcia okapu, bo ramię nie pracuje po prostej. Dla detalu 2000 mm i osi obrotu oddalonej o 400 mm od krawędzi stołu minimum wynosi 1,0 + 0,4 = 1,4 m, ale z zapasem na kąt i na pochylenie okapu do pozycji roboczej ramię 2 m okazuje się w praktyce zbyt krótkie i wybiera się wersję 3 m.

Średnica ramienia musi zgadzać się ze strumieniem. Przy 1500 m³/h ramię Ø160 daje prędkość ponad 20 m/s, czyli nadmiarowy opór i hałas; ramię Ø200 daje około 13 m/s, czyli wartość mieszczącą się w zakresie transportowym. Ten sam strumień w niewłaściwej średnicy potrafi podnieść pobór mocy o kilkadziesiąt procent bez żadnego zysku w wychwycie.

Stabilność pozycji sprawdź na własnym stanowisku, nie na wystawie. Ramię, które opada o 10 cm w ciągu zmiany, po tygodniu przestaje być odciągiem punktowym, bo odległość od jeziorka rośnie właśnie w zakresie, w którym rachunek z poprzedniej sekcji jest najbardziej wrażliwy.

Porównanie wariantów rozwiązań i kryteria wyboru między nimi opisuje poradnik o odciągach stanowiskowych i odpylaniu. Tutaj potrzebna jest wyłącznie warstwa liczbowa: przy jakich wymiarach detalu i przy jakiej pozycji spawania dana geometria wychwytu w ogóle jest fizycznie możliwa, niezależnie od tego, ile kosztuje i jak wygodnie się ją obsługuje.

Dym spawalniczy unosi się pionowo pod wpływem konwekcji od łuku. Odciąg dolny działa tylko wtedy, gdy smuga jest jeszcze w zasięgu strefy podciśnienia blatu, czyli w praktyce blisko powierzchni. Okap górny i ramię działają wtedy, gdy da się je ustawić nad źródłem bez kolizji z detalem, uchwytem i polem widzenia spawacza.

Praktyczne użycie tej tabeli sprowadza się do jednego pomiaru: zmierz taśmą, na jakiej wysokości nad blatem leży najczęściej spawana spoina w Twoim asortymencie detali. Jeżeli wynik przekracza 300 mm dla większości pozycji, geometria odciągu dolnego jest wykluczona już na wejściu i nie ma sensu wpisywać jej do zapytania. Jeżeli mieści się poniżej 150 mm dla ponad połowy detali, wariant z blatem wchodzi do rozważań i dalszy dobór prowadzisz według kryteriów opisanych w poradniku nadrzędnym.

Odnotuj też, jak często zmienia się asortyment. Spawalnia z jednym powtarzalnym detalem ma stałą geometrię, którą można zoptymalizować raz. Spawalnia podwykonawcza, w której gabaryt zmienia się co tydzień, potrzebuje wychwytu tolerującego cały zakres z tabeli, a to znaczy zasięg dobrany do detalu największego, nie przeciętnego.

Dym spawalniczy to aerozol drobny, ale w kanale odciągowym w spawalni prawie zawsze towarzyszy mu pył ze szlifowania, odpryski i cząstki żużla. Prędkość transportowa musi być na tyle wysoka, żeby zanieczyszczenia nie osiadały na dnie kanału, i na tyle niska, żeby opór i hałas nie rosły ponad potrzebę. Opór rośnie z kwadratem prędkości, więc przewymiarowanie w tę stronę kosztuje w każdej godzinie pracy.

Zakres roboczy dla dymu spawalniczego mieści się między 10 a 14 m/s. Dolna granica chroni przed osadzaniem, górna przed hałasem przepływowym i nadmiernym oporem. Jeżeli w tym samym kanale transportowany jest pył ze szlifowania konstrukcji stalowej, dolną granicę podnieś do 15–18 m/s, bo cząstki są cięższe i osiadają wcześniej.

Średnicę policz wprost: pole przekroju A = Q ÷ 3600 ÷ v, a średnica d = √(4A ÷ π). Dla 4500 m³/h przy 12 m/s daje to A = 0,104 m² i d = 0,364 m, czyli kanał DN 355, w którym rzeczywista prędkość wyniesie 12,6 m/s. Wybór DN 400 obniżyłby ją do niecałych 10 m/s, czyli na granicę osadzania, a wybór DN 315 podniósłby ją do prawie 16 m/s wraz z odpowiadającym wzrostem oporu.

Odcinki elastyczne traktuj osobno. Przewód karbowany ma opór kilkukrotnie wyższy niż kanał gładki o tej samej średnicy, więc każdy metr elastyki zamiast rury sztywnej zjada zapas ciśnienia, który później brakuje przy zabrudzonym wkładzie. Zapisz w projekcie maksymalną długość odcinka elastycznego na stanowisko i pilnuj jej przy montażu.

Najczęstszy błąd doboru nie polega na złej wydajności, tylko na złym punkcie pracy. Wentylator dobrany do oporu przy czystym wkładzie osiąga deklarowany strumień w dniu uruchomienia i traci go stopniowo w miarę zabrudzenia. Po kilku tygodniach instalacja ma parametry katalogowe na papierze i połowę wychwytu w rzeczywistości.

Zasada jest jedna: wentylator dobiera się do sumy z wierszem oporu końcowego wkładu, nie początkowego. Sam dobór klas i stopni filtracji oraz eksploatacja wkładów należą do poradnika o odciągach stanowiskowych i odpylaniu — do rachunku ciśnienia potrzebna jest wyłącznie liczba deklarowana przez producenta jako opór końcowy.

Konsekwencję energetyczną policz od razu, bo wchodzi do kosztów eksploatacji. Moc na wale liczysz jako P = Q × Δp ÷ η, gdzie Q w m³/s, Δp w Pa, η to sprawność zespołu. Dla urządzenia jednostanowiskowego o strumieniu 1000 m³/h, czyli 0,278 m³/s, przy sprawności 0,5: dla Δp = 1700 Pa (wkład czysty) wychodzi około 0,9 kW, a dla Δp = 2400 Pa (wkład na progu wymiany) około 1,3 kW. Różnica 0,4 kW przy dwuzmianowej pracy to wielkość, którą widać na rachunku i którą warto policzyć przed zakupem, a nie po nim.

W zapytaniu ofertowym poproś o krzywą charakterystyki wentylatora z zaznaczonymi dwoma punktami pracy: przy oporze początkowym i końcowym. Oferta, która podaje jedną liczbę wydajności bez krzywej, nie pozwala sprawdzić, czy instalacja utrzyma parametry przez cały cykl eksploatacji wkładu.

Suma strumieni wszystkich stanowisk to wartość, której nikt nie projektuje, bo w spawalni rzadko wszystkie stanowiska pracują naraz. Do rachunku wchodzi współczynnik jednoczesności — założenie o tym, ile ramion jest otwartych w tej samej chwili. Wielkość tego założenia trzeba zapisać w dokumentacji, bo od niego zależy zarówno moc wentylatora, jak i średnica kanału głównego.

Rachunek dla sześciu stanowisk po 1000 m³/h przy współczynniku 0,75 daje strumień projektowy 4500 m³/h. Kanał główny przy prędkości docelowej 12 m/s wymaga pola 0,104 m², czyli średnicy DN 355, w której rzeczywista prędkość wyniesie 12,6 m/s. Gdyby jednak wszystkie sześć ramion zostało otwartych naraz, zapotrzebowanie wzrosłoby do 6000 m³/h, a prędkość w tym samym kanale do prawie 17 m/s — z odpowiadającym wzrostem oporu i hałasu.

Stąd wynika wymaganie techniczne, które trzeba wpisać do specyfikacji: przepustnice samoczynne lub sterowanie odcinające nieużywane odgałęzienia. Bez nich założona jednoczesność jest fikcją, bo powietrze płynie tam, gdzie napotyka najmniejszy opór, a nie tam, gdzie akurat pali się łuk. Regulacja obrotów wentylatora dopasowana do liczby otwartych stanowisk redukuje pobór mocy w godzinach niepełnego obciążenia.

Współczynnik dobierz na podstawie grafiku pracy, nie z tabeli. Spawalnia z jednym przodkiem produkcyjnym i wymuszonym taktem ma jednoczesność bliską jedności nawet przy ośmiu stanowiskach. Spawalnia remontowa, w której spawanie stanowi część zmiany przeplataną szlifowaniem i montażem, ma ją znacznie niższą. Wartość przyjętą do projektu zapisz razem z uzasadnieniem — ten sam zapis przydaje się później w opisie technicznym inwestycji.

Odciąg usuwa powietrze z hali i to powietrze musi skądś wrócić. Jeżeli nie zaplanujesz nawiewu, wróci przez bramy, nieszczelności i drzwi — czyli dokładnie tymi drogami, które tworzą przeciągi rujnujące wychwyt policzony w sekcji o prędkości wychwytu. Instalacja zaczyna wtedy pracować przeciwko sobie.

Zapotrzebowanie cieplne na ogrzanie powietrza uzupełniającego policzysz jako P = 0,34 × V × ΔT, gdzie V to strumień w m³/h, ΔT różnica temperatur w kelwinach, a wynik wychodzi w watach.

Skala jest istotna dla decyzji zakupowej. Układ centralny o strumieniu 4500 m³/h w mroźny dzień wymaga blisko 54 kW mocy grzewczej tylko na kompensację wywiewu. Jeżeli hala nie ma takiej rezerwy, w praktyce zdarza się, że instalacja zostaje wyłączona zimą — i cała inwestycja przestaje pełnić swoją funkcję dokładnie wtedy, gdy bramy są zamknięte i wentylacja naturalna nie działa.

Nawiew ma dwa parametry wejściowe. Pierwszy to lokalizacja: strumień nawiewany nie może być kierowany na strefę wychwytu. Nawiew o prędkości 0,4 m/s skierowany na stanowisko niweczy wychwyt zaprojektowany dla prędkości 0,5 m/s, bo urządzenie musi najpierw pokonać strugę z nawiewnika. Drugi to prędkość w strefie przebywania — utrzymuj ją poniżej 0,2 m/s przy stanowiskach z odciągiem punktowym.

Recyrkulacja powietrza po oczyszczeniu obniża zapotrzebowanie cieplne, ale jej dopuszczalność zależy od materiału i od wymagań wobec separacji zanieczyszczeń, a te opisuje poradnik o odciągach stanowiskowych i odpylaniu. Do bilansu wejściowego zapisz tylko decyzję: czy powietrze wraca do hali, czy jest wyrzucane na zewnątrz — bo od tego zależy cała reszta rachunku energetycznego i wielkość zapotrzebowania na moc grzewczą, którą trzeba uwzględnić w kosztorysie.

Odciąg dokładany do stanowiska spawalniczego wchodzi do bilansu hałasu, którym zakład już zarządza. Jeżeli w strefie panuje 78 dB(A), a urządzenie generuje kolejne 78 dB(A), łączny poziom wyniesie 81 dB(A), bo dwa równe źródła sumują się o 3 dB. To przekroczenie progu działania, przy którym trzeba uruchomić dodatkowe obowiązki — a przyczyną będzie urządzenie kupione dla poprawy warunków pracy.

Do zapytania ofertowego wpisz poziom dźwięku, którego nie wolno przekroczyć na stanowisku po montażu, a nie poziom mocy akustycznej urządzenia w oderwaniu od lokalizacji. Ta sama centrala ustawiona w wydzielonym pomieszczeniu technicznym i ustawiona na hali daje w strefie spawania różnicę kilkunastu decybeli. Wyprowadzenie jednostki poza halę jest zwykle tańsze niż późniejsza obudowa akustyczna.

Moc elektryczna to drugi parametr, który blokuje projekty na etapie montażu. Sprawdź rezerwę w rozdzielni przed podpisaniem umowy, bo centrala 11 kW plus nagrzewnica powietrza uzupełniającego potrafią przekroczyć dostępną moc przyłączeniową małego zakładu. Protokół z pomiaru obciążenia rozdzielni jest tańszym dokumentem niż zmiana warunków przyłączenia w trakcie realizacji i należy do kompletu danych wejściowych na równi z anemometrem i taśmą mierniczą.

Odbiór instalacji to sprawdzenie, czy urządzenie osiąga parametry zapisane w specyfikacji. To co innego niż badania środowiska pracy przed i po realizacji — Katalog działań wymaga dla tego punktu sprawozdań z przedostatnich i ostatnich pomiarów poziomu szkodliwych czynników chemicznych lub pyłowych na stanowiskach pracy, wykonanych przez akredytowane laboratoria, a ich sekwencję i warunki porównywalności opisuje poradnik o pomiarach środowiska pracy do wniosku. Poniższe wartości dotyczą wyłącznie techniki: przepływu, prędkości, geometrii i hałasu samej instalacji.

Każdą z tych wartości uzgodnij z wykonawcą przed podpisaniem umowy, a nie w dniu odbioru. Wpisane do umowy stają się kryterium wykonania; dopisane później są przedmiotem negocjacji, w której pozycja zamawiającego jest znacznie słabsza.

Protokół sporządź z podaniem punktów pomiarowych, warunków (bramy zamknięte lub otwarte, wentylacja ogólna włączona lub wyłączona) oraz przyrządu z aktualnym świadectwem wzorcowania. Ten sam dokument jest później podstawą do porównania w kolejnych latach eksploatacji: jeżeli po dwóch sezonach strumień na okapie spadł do 70% wartości odbiorowej, wiadomo, że problem leży w instalacji, a nie w subiektywnym wrażeniu operatora. Bez wartości odniesienia z odbioru taka ocena jest niemożliwa.

Dane wejściowe z poprzednich sekcji przekładają się na budżet w sposób bezpośredni. Strumień na stanowisko określa klasę urządzenia, jednoczesność — wielkość centrali, bilans cieplny — konieczność nagrzewnicy, a poziom dźwięku — potrzebę tłumików lub wydzielonego pomieszczenia. Pozycje kosztorysu wynikają z liczb, a nie z katalogu dostawcy.

Program dofinansowania ma stałe parametry, które ograniczają ten budżet od góry i od dołu. Dofinansowanie wynosi do 80% wartości projektu. Minimalna kwota dofinansowania to 15 000 zł. Maksimum dla działań inwestycyjnych to 345 000 zł. Dla projektu inwestycyjno-doradczego łączna kwota wynosi 350 000 zł, w tym maksymalnie 5 000 zł na doradztwo — czyli do 345 000 zł na część inwestycyjną. Ograniczenia kwotowe określono tylko w wybranych punktach Katalogu działań, więc sprawdź, do którego punktu zaliczono planowane urządzenia; odciągi stanowiskowe w spawalni mieszczą się w punkcie o zakupie i instalacji urządzeń i elementów mechanicznej wentylacji ogólnej i miejscowej wywiewnej oraz nawiewnej do stosowania w warunkach zagrożenia szkodliwymi czynnikami chemicznymi lub pyłowymi, a ten odrębnego limitu kwotowego nie ma.

Wszystkie kwoty w tabeli to przykłady rachunkowe pokazujące działanie parametrów, a nie zapowiedź wyniku dla konkretnego zakładu. Decyzje podejmuje ZUS na podstawie złożonej dokumentacji.

Do budżetu nie planuj kosztów szkoleń — regulamin wyłącza je z dofinansowania w całości, tak samo jak koszty pakowania, odbioru, dostawy, demontażu, uruchomienia, rozruchu, dopuszczenia do użytkowania i serwisowania urządzeń. W opisie technicznym umieść natomiast wartości wejściowe: prędkość wychwytu, odległość okapu, strumień na stanowisko, przyjętą jednoczesność i wartości akceptacji do odbioru. To one uzasadniają zakres i wielkość zamawianych urządzeń i wchodzą do projektu technicznego/wykonawczego instalacji — a gdy projektu nie ma albo inwestycja dotyczy mobilnych urządzeń filtrowentylacyjnych, do koncepcji jej wykonania, która musi być spójna z działaniami ujętymi w ocenie ryzyka zawodowego. Jeżeli chcesz, żeby ktoś zweryfikował komplet parametrów przed złożeniem dokumentów, prześlij zebrane dane przez formularz.

Poniższy scenariusz jest modelowy — to zestaw parametrów do przećwiczenia całego rachunku od danych wejściowych do strumienia i mocy. Nie opisuje zrealizowanego projektu ani konkretnego zakładu.

Założenia wejściowe: sześć stanowisk MAG drutem litym w stali niestopowej i jedno stanowisko FCAW drutem proszkowym, detale konstrukcyjne o wymiarach 800–2500 mm, spoiny na wysokości 200–700 mm nad podporą, hala o wysokości 6 m z bramą otwieraną kilkanaście razy w ciągu zmiany, zmierzona prędkość powietrza w strefie 0,25 m/s.

Krok 1 — prędkość wychwytu. Przy prędkości otoczenia 0,25 m/s tabela warunków w strefie wskazuje zakres 0,8–1,0 m/s. Do rachunku przyjęto 0,8 m/s.

Krok 2 — strumień na stanowisko. Okap o średnicy 285 mm, czyli A = 0,064 m², odległość robocza 0,25 m. Q = 0,75 × 0,8 × (10 × 0,0625 + 0,064) = 0,413 m³/s, czyli około 1500 m³/h na stanowisko.

Krok 3 — średnica ramienia. Przy 1500 m³/h ramię Ø200 daje prędkość 13,3 m/s, czyli wartość w zakresie transportowym. Ramię Ø160 dałoby ponad 20 m/s i nadmiarowy opór, więc odpada.

Krok 4 — jednoczesność i strumień projektowy. Siedem stanowisk, współczynnik 0,75 z przedziału 5–8 stanowisk. Strumień projektowy: 7 × 1500 × 0,75 = 7875 m³/h.

Krok 5 — kanał główny. Przy prędkości docelowej 12 m/s potrzebne pole to 0,182 m², czyli średnica 0,482 m. Wybrany kanał DN 500 daje rzeczywistą prędkość 11,1 m/s — mieści się w zakresie 10–14 m/s.

Krok 6 — moc wentylatora. Przy oporze końcowym 2600 Pa i sprawności zespołu 0,65: P = 2,1875 × 2600 ÷ 0,65 = 8750 W, czyli około 8,8 kW.

Krok 7 — powietrze uzupełniające. Ogrzanie 7875 m³/h przy ΔT = 25 K wymaga 0,34 × 7875 × 25 = 66 937 W, czyli około 67 kW mocy grzewczej.

Stanowisko FCAW ma w tym modelu emisję kilkukrotnie wyższą od pozostałych, więc to ono wyznacza obciążenie pyłowe całego układu i wymaga najkrótszej odległości okapu. Dobór stopni oczyszczania i sposobu regeneracji wkładów pod to obciążenie opisuje poradnik o odciągach stanowiskowych i odpylaniu.